Domowe sposoby na spowolnioną perystaltykę jelit w ciąży

Poranne mdłości to jeden z tych objawów, który przychodzi na myśl jako pierwszy wśród niedogodności związanych z ciążą. Kobiety ciężarne często cierpią jednak również z innych powodów. Jednym z najczęstszych są trudności z wypróżnianiem. Zatwardzenie w ciąży to powszechnie występujące zjawisko, które jest związane z fizjologią ciąży. Poznaj sprawdzone sposoby.. Dowiedz się, jak zmodyfikować swoją dietę, aby problem zatwardzeń bezpowrotnie minął.

Poranne mdłości to jeden z tych objawów, który przychodzi na myśl jako pierwszy wśród niedogodności związanych z ciążą. Kobiety ciężarne często cierpią jednak również z innych powodów. Jednym z najczęstszych są trudności z wypróżnianiem. Zatwardzenie to powszechnie występująca dolegliwość w ciąży, która też jest związana z fizjologią tego okresu. Poznaj sprawdzone sposoby na zaparcia i dowiedz się, jak zmodyfikować swoją dietę, aby ten problem bezpowrotnie minął.

Zaparcia w ciąży – po czym je rozpoznać?

Nawet 40% przyszłych mam zmaga się w tym okresie z zaparciami¹. Najczęściej występują w II i III trymestrze ciąży. To bardzo częsta dolegliwość ze strony układu pokarmowego, która jest opisywana jako:

• odczuwanie wzmożonego parcia na stolec, ale bez jego wydalania;
• rzadkie oddawanie kału (mniej niż 3 razy w tygodniu);
• bardzo twardy i zagęszczony stolec, który utrudnia defekację;
• uczucie niepełnego wypróżnienia się, ciężkości i dyskomfortu w jelitach;
• wydłużony czas przemieszczania się treści kałowej przez całe jelito lub przez jelito grube².

Zaparciom mogą też towarzyszyć bóle brzucha, nadmierne gazy, twarde podbrzusze i wzdęcia².

Trudności z wypróżnianiem się u ciężarnych – co może je powodować?

Zatwardzenie w ciąży może mieć różnorakie podłoże. Przede wszystkim wpływ na występowanie zaparć w tym okresie mają zmiany hormonalne (spowodowane progesteronem), które rozluźniają mięśnie gładkie jelit i hamują wydzielanie innego hormonu – motyliny. Jest on wytwarzany w jelicie cienkim i odpowiada za stymulowanie skurczów błony mięśniowej jelit oraz reguluje ich motorykę¹.

Poza tym trudności z wypróżnianiem się u ciężarnych mogą wynikać ze¹:

• zmniejszonej perystaltyki przewodu pokarmowego;
• powiększającej się macicy, która uciska na jelita;
• pojawienia się hemoroidów;
• zwiększenia absorpcji wody ze ściany jelit;
• zmiany nawyków żywieniowych;
• braku aktywności fizycznej.

Skuteczne sposoby na zaparcia w ciąży – jak zmodyfikować dietę?

Czasem wystarczy nieco zmodyfikować swoją dietę, aby pozbyć się problemu zalegającego kału. Na redukcję zatwardzeń, a także innych uciążliwych objawów w ciąży takich jak poranne mdłości czy wymioty, pozwala choćby prawidłowe nawodnienie³. Kobieta w czasie ciąży powinna wypijać ok. 2 litry wody na dobę², w umiarkowanych ilościach dozwolona jest również kawa i herbata⁵.

Warto także zwrócić większą uwagę na codzienne posiłki, bo niektóre nawyki żywieniowe mogą utrudniać prawidłowego oddawanie stolca.

• Małe ilości błonnika w diecie

Bardzo ważne z punktu widzenia prawidłowej perystaltyki jelit w ciąży i zdrowia przyszłej mamy oraz płodu jest włączenie odpowiedniej ilości błonnika pokarmowego. Kobietom ciężarnym zaleca się spożywanie od 20 do 40 g błonnika na dobę. Nie należy jednak przekraczać dziennego zapotrzebowania na błonnik, gdyż może to doprowadzić do innych problemów³.

Źródłem błonnika są przede wszystkim pełnoziarniste produkty zbożowe, w tym płatki owsiane, grube kasze czy razowe pieczywo. Warto również wzbogacić dietę w warzywa, np. marchew, dynię, buraki i brokuły oraz w owoce, np. jabłka, gruszki, truskawki, maliny, pomarańcze i brzoskwinie³.

• Dieta bogata w cukier

Słodycze są źródłem pustych kalorii, w dodatku zwiększają ryzyko wystąpienia problemów z układem pokarmowym. Najlepsza jest dieta zawierająca niewielkie ilości cukru. Kobieta ciężarna powinna zrezygnować ze słodzenia napojów, a słodycze zastąpić owocami³. Lepszym wyborem niż czekolada będą także pozbawione konserwantów i sztucznych barwników kisiele i galaretki. Jeśli jednak ochota na coś słodkiego jest duża, wybierz gorzką czekoladę lub ciasteczka zbożowe z dodatkiem miodu⁴.

• Suplementacja żelazem

Niektórym kobietom w ciąży zaleca się przyjmowanie preparatów z żelazem. Jak się okazuje, suplementacji tym składnikiem często towarzyszą bóle brzucha i zaparcia. O ile nie można odstawić żelaza, o tyle można złagodzić uboczne skutki jego przyjmowania. Zaleca się zażywać suplement z żelazem po posiłku, a nie na pusty żołądek. Ponadto należy włączyć do diety produkty wysokobłonnikowe i duże ilości wody³.

Domowe sposoby na zaparcia i wzdęcia w ciąży – co robić?

W przypadku trudności z wypróżnianiem w czasie ciąży nie wolno stosować środków przeczyszczających, w tym także czopków⁵. Ich działanie drażniące receptory przewodu pokarmowego może np. pobudzić aktywność skurczową macicy².  Zamiast tego warto wprowadzić do swojej diety produkty, a do życia nawyki, które sprzyjają regularnemu wypróżnianiu się i łagodzą wzdęcia. Oto co możesz dla siebie zrobić.

• Jeśli nie ma ku temu przeciwwskazań, to pamiętaj o codziennej aktywności fizycznej odpowiednio dobranej do stanu zaawansowania ciąży2.
• Przygotuj wieczorem i wypij rano na czczo szklankę przegotowanej wody z łyżką miodu i sokiem z cytryny⁵.
• Jedz suszone owoce takie jak morele i rodzynki, a także pestki, w tym dyni i słonecznika. Najlepsze efekty daje jednak regularne jedzenie suszonych śliwek^3.
• Pomocne są także naturalne fermentowane napoje mleczne typu jogurt, kefir czy maślanka. Zawierają one bakterie kwasu mlekowego, które usprawniają pracę jelit³.
• Możesz zjeść łyżeczkę mielonego siemienia lnianego lub wypić przygotowany z niego wywar⁵.
• Jedz więcej białka roślinnego niż zwierzęcego⁵.
• Spożywaj oleje bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, takie jak oliwa z oliwek⁵.

Zatwardzenie w ciąży – czy trzeba ilość do lekarza?

Najczęstszym powodem zatwardzeń i wzdęć w ciąży jest nieodpowiednia dieta. Spowolniona perystaltyka jelit może mieć też związek z niedostateczną porcją ruchu. Jeśli jednak modyfikacja nawyków żywieniowych oraz wdrożona łagodna aktywność fizyczna nie przyniosą oczekiwanych efektów i problem z wypróżnieniem nie minie, należy zgłosić się ze swoim problemem do lekarza. Kontakt ze specjalistą jest wskazany również wtedy, gdy oprócz zatwardzenia wystąpią inne objawy, np. obecność krwi w stolcu.

Najczęściej zadawane pytania

1. Co jeść na zaparcia w ciąży?

Jeśli masz problem z wypróżnianiem się, wzdęcia i gazy w ciąży, uwzględnij w diecie większą podaż błonnika. Możesz np. do każdego posiłku dodawać od 2 do 6 łyżek otrąb pszennych. Błonnik poprawia motorykę jelit, ponieważ pęcznieje w nich, chłonie wodę i zwiększa swoją objętość¹. Poza tym możesz jeść suszone śliwki, siemię lniane, a także owoce i warzywa⁵.

2. Czy czopki na zatwardzenie są bezpieczne w czasie ciąży?

Nie. Kobiety ciężarne bez konsultacji z lekarzem nie mogą stosować czopków na zatwardzenie, ponieważ ich miejscowe działanie powoduje zwiększenie perystaltyki jelit. To może skutkować ich dalszymi skurczami, których lepiej unikać w tym okresie⁵.

3. Co na zaparcia w pierwszym trymestrze ciąży?

Na zatwardzenie na początku ciąży może pomóc dieta bogata w błonnik, a uboga w cukier. Warto również uwzględnić w niej produkty mleczne np. jogurty naturalne i maślanki². Istotne jest także dbanie o nawodnienie organizmu oraz codzienną aktywność ruchową np. spacery, joga lub spokojny taniec.

4. Co zrobić, jak nie można się wypróżnić w ciąży?

Jeśli nie możesz wypróżnić się, a jesteś w ciąży, spróbuj domowych sposób na walkę z zaparciami. Wypij rano szklankę soku z suszonych śliwek lub zjedz kilka suszonych owoców. Możesz też przygotować sobie napar z siemienia lnianego i go wypić⁵. Pamiętaj też, żeby dobrze nawodnić organizm i wypijać każdego dnia odpowiednie ilości płynów (min. 2 litry)¹.

5. Czy można brać leki na zaparcia w ciąży?

Nie należy na własną rękę przyjmować środków przeczyszczających, ponieważ mogą wywołać niepożądane skurcze. Ich stosowanie wymaga konsultacji z ginekologiem. Bezpieczne w ciąży są naturalne sposoby walki z zaparciami, które uwzględniają m.in. zmianę nawyków żywieniowych⁵.

Źródła

1. Klamann S., Opieka farmaceutyczna nad kobietą w ciąży – wybrane schorzenia i ich farmakoterapia, Praca specjalizacyjna: Farmacja apteczna, 2021.

2. Dąbrowski A., Zaparcia w ciąży, Medycyna po Dyplomie, 2013, 9.

3. Wendołowicz A., Stefańska E., Ostrowska L., Żywienie kobiet w okresie ciąży, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, T. 20, Nr 4, 341-345, 2014.

4. Świątkowska D.(oprac.), Poradnik żywienia kobiet w ciąży, Klinika Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka, Warszawa, 2013.

5. Skrzypulec-Plinta V., Naturalne metody radzenia sobie z zaparciami w czasie ciąży, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2012, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/lista/74540,naturalne-metody-radzenia-sobie-z-zaparciami-w-czasie-ciazy, dostęp: 20.11.2025.

[Aktualizacja artykułu: 12.01.2026]