Jak radzić sobie z brakiem apetytu na początku ciąży – sprawdzone sposoby

Myślisz, że ciąża wiąże się tylko ze wzmożoną ochotą na jedzenie? Bywa wręcz przeciwnie. Utrata apetytu w ciąży to częsta dolegliwość, zwłaszcza na wczesnym jej etapie. Niechęć do jedzenia i ochoty na cokolwiek budzi niepokój u przyszłych matek. Dowiedz się, skąd się bierze brak apetytu w okresie ciąży i jak sobie z nim radzić.

Co jest powodem braku apetytu w ciąży w pierwszym trymestrze?

W większości przypadków zmniejszony apetyt jest przejściowy i najczęściej pojawia się w pierwszym trymestrze ciąży¹. To w tym okresie prawie 70% ciężarnych ma nudności i poranne wymioty¹, które przyczyniają się do braku łaknienia.

Poza tym na zmniejszony apetyt na początku ciąży mogą wpływać:¹

• zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety ciężarnej – najwyższy poziom gonadotropiny kosmówkowej (hCG) w pierwszych tygodniach po poczęciu oraz wysoki poziom estrogenów mogą nasilać mdłości i zmniejszać chęć na jedzenie;
• indywidualnie odbierane zmiany bodźców smakowych i zapachowych (wzmożona wrażliwość na niektóre zapachy);
• obniżenie napięcia mięśnia zwieracza wpustu żołądka z uwagi na wzrost progesteronu, co powoduje wyrzucanie zalegającej w żołądku treści pokarmowej (wymioty);
• naturalne zmiany emocjonalne, np. strach o zdrowie rozwijającego się płodu, obawa przed porodem lub nadmiernym przybraniem na wadze.

Ile powinna jeść kobieta na początku ciąży?

W pierwszym trymestrze ciąży zapotrzebowanie na energię nie zwiększa się tak wyraźnie, dlatego kobieta nie musi „jeść za dwoje”. Jednak ważne jest regularne spożywanie posiłków. Zaleca się jedzenie trzech głównych dań (pierwsze śniadanie, obiad i kolacja) oraz dwóch mniejszych przekąsek w ciągu dnia (drugie śniadanie i podwieczorek), w odstępach co 3-4 godziny².

Dieta kobiet w ciąży powinna dostarczać odpowiedniej ilości składników odżywczych, a niekoniecznie większej ilości kalorii. W pierwszym trymestrze ważniejsza od ilości jedzenia jest jego jakość. Szczególnie właściwe proporcje białka, węglowodanów złożonych, tłuszczów oraz witamin i składników mineralnych. Oznacza to, że przyszła matka powinna jeść w ciąży tyle, aby pokryć swoje dotychczasowe potrzeby energetyczne, dbając jednocześnie o urozmaiconą i zbilansowaną dietę ².

Czytaj więcej „Co jeść w ciąży? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej?„

Jak wspierać apetyt w pierwszym trymestrze ciąży?

Jeśli na początku ciąży masz trudności z jedzeniem wystarczającej ilości pokarmu, trzymaj się kilku praktycznych wskazówek, które mogą pomóc Ci w odzyskaniu apetytu:³

• ogranicz jedzenie tłustych i smażonych potraw, bo mogą nasilać mdłości;
• unikaj pikantnych i intensywnie pachnących przypraw;
• nie pij w trakcie posiłku ani bezpośrednio po nim, najlepiej odczekaj około 20-30 minut lub pij dopiero między posiłkami;
• jedz częściej, ale w mniejszych porcjach (nawet 7-8 niewielkich posiłków dziennie);
• unikaj picia kawy;
• rano sięgaj po lekkostrawne produkty, np. sucharki lub chrupkie pieczywo;
• wyeliminuj z diety produkty bogate w tłuszcz i cukier;
• jedz warzywa bogate w kwas foliowy, np. sałatę, szpinak, kapustę pekińską i brokuły;
• wybieraj produkty dostarczające witaminy C, np. paprykę, brukselkę, kapustę kiszoną, natkę pietruszki, cytrusy, truskawki i czarną porzeczkę.

W przypadku wymiotów dbaj o odpowiednie nawodnienie. Regularnie pij wodę i niesłodzone soki warzywne. Możesz wspomagać się herbatą imbirową lub preparatami z imbirem³.

Pamiętaj również o spożywaniu produktów bogatych w witaminy i składniki mineralne, gdyż w ciągu pierwszych miesięcy ciąży płód jest bardzo wrażliwy na zmiany stężenia pewnych składników pokarmowych². Przede wszystkim zadbaj o podaż aktywnego kwasu foliowego, witaminy D, jodu oraz DHA w połączeniu z choliną, witaminą B6 i B12⁴.

Jakie są skutki braku łaknienia w ciąży?

Brak łaknienia w ciąży, zwłaszcza jeśli utrzymuje się dłużej, może prowadzić do niedostatecznego spożycia składników odżywczych i nieprzybierania na wadze. W konsekwencji mogą pojawić się problemy ze zdrowiem matki i dziecka. W skrajnych przypadkach organizm zaczyna wykorzystywać własne rezerwy, co prowadzi do pogorszenia funkcjonowania narządów i ogólnego osłabienia².

Dlatego mimo częstych mdłości na początku ciąży ważne jest, aby dbać o możliwie regularne przyjmowanie posiłków i odpowiednią podaż składników odżywczych, nawet jeśli wymaga to modyfikacji diety. Warto również regularnie kontrolować wagę. Zalecany przyrost masy ciała w pierwszym trymestrze ciąży wynosi od 0,5 do 2 kg. Zdarza się jednak, że z powodu nudności i wymiotów waga może się obniżyć, przy czym spadek ten nie powinien przekraczać 2 kg².

Ile trzeba przytyć w ciąży?

Dla prawidłowego rozwoju dziecka ważny jest odpowiedni przyrost masy ciała matki podczas całej ciąży, który zależy od jej masy ciała przed poczęciem. Im niższy był wskaźnik BMI przed zajściem w ciążę, tym większy powinien być przyrost masy ciała w jej trakcie, czyli:²

• przy niedowadze (BMI <18,5 kg) – przyrost 12,5-18 kg;
• BMI w normie (18,5-24,9) – przyrost 11,5-16 kg;
• stwierdzona nadwaga (BMI 25,0-29,9) – 7-11,5 kg;
• otyłość (BMI ≥30) – 5-9 kg.

Jeżeli brak łaknienia w ciąży lub inne dolegliwości ze strony układu pokarmowego nie ustępują po wdrożeniu domowych sposobów, trzeba zgłosić się do lekarza.