Jak zwiększyć szansę na zajście w ciążę – co warto wiedzieć o okresie prekoncepcyjnym

Okres poprzedzający ciążę, nazywany okresem prekoncepcyjnym, to wyjątkowy czas, w którym przyszli rodzice mogą realnie wpłynąć na swoje zdrowie i przygotować się do poczęcia dziecka. Świadome podejście na etapie planowania zwiększa szansę na zapłodnienie i wpływa na prawidłowy przebieg ciąży. Dowiedz się, który dzień cyklu menstruacyjnego jest najlepszy na zbliżenie, co pomaga zajść w ciążę […]

Okres poprzedzający ciążę, nazywany okresem prekoncepcyjnym, to wyjątkowy czas, w którym przyszli rodzice mogą realnie wpłynąć na swoje zdrowie i przygotować się do poczęcia dziecka. Świadome podejście na etapie planowania zwiększa szansę na zapłodnienie i wpływa na prawidłowy przebieg ciąży. Dowiedz się, który dzień cyklu menstruacyjnego jest najlepszy na zbliżenie, co pomaga zajść w ciążę i jakie są przyczyny problemów z płodnością.

Na zajście w ciążę wpływa wiele czynników – od równowagi hormonalnej, przez styl życia, po stan psychiczny i świadomość własnego cyklu. Odpowiednie przygotowanie organizmu, zdrowa dieta, właściwa suplementacja oraz unikanie używek znacząco zwiększają szanse na poczęcie. Warto również nauczyć się rozpoznawać sygnały płodności, aby wykorzystać najbardziej sprzyjający moment na zapłodnienie.

Płodność u kobiet i mężczyzn – od czego zależy?

U kobiet duży wpływ na płodność ma prawidłowe funkcjonowanie układu hormonalnego, który reguluje cykl miesiączkowy, owulację i dojrzewanie komórki jajowej. Zaburzenia tej równowagi mogą być skutkiem niezdrowego stylu życia – zwłaszcza niewłaściwego odżywiania, nadmiernego wysiłku fizycznego lub psychicznego oraz przewlekłego stresu. Wpływ na zdolność do zajścia w ciążę mają także czynniki środowiskowe, takie jak ekspozycja na chemikalia, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu czy przyjmowanie niektórych leków oraz niewłaściwa masa ciała. Kobieca płodność maleje także wraz z wiekiem.

W przypadku mężczyzn o płodności decyduje przede wszystkim jakość i liczba plemników, które dojrzewają w procesie kontrolowanym przez hormony FSH i LH. Na te mechanizmy również oddziałują czynniki środowiskowe i styl życia. Do najczęstszych należą: palenie papierosów, spożywanie alkoholu, stosowanie sterydów anabolicznych, narażenie na wysoką temperaturę, promieniowanie czy kontakt z metalami ciężkimi i toksycznymi substancjami.

Wspólnym mianownikiem dla obojga płci jest wpływ kondycji psychicznej. Długotrwałe napięcie emocjonalne, stres czy lęk mogą zaburzać wydzielanie hormonów płciowych, prowadząc do zaburzeń owulacji u kobiet i pogorszenia jakości nasienia u mężczyzn. Równowagi między sferą fizyczną, psychiczną i środowiskową ma więc fundamentalne znaczenie dla zachowania płodności¹.

Jak zwiększyć szanse na zajście w ciążę?

Aby zwiększyć szanse na zajście w ciążę, należy podejść do całego procesu holistycznie i rozpocząć przygotowania tuż po podjęciu decyzji o powiększeniu rodziny.

Na powodzenie składa się wiele czynników – od fizycznego przygotowania ciała poprzez odpowiednią dietę, przez zmiany w stylu życia, aż po przygotowanie się psychiczne. Ważne jest też planowanie zbliżeń z partnerem w taki sposób, aby dochodziło do nich w dniach, w których prawdopodobieństwo zajścia w ciążę jest największe.

Niezbędne badania

Przygotowania do ciąży warto rozpocząć od kompleksowej oceny ogólnego stanu zdrowia. Pierwszym krokiem powinna być wizyta u ginekologa, który przeprowadzi dokładny wywiad dotyczący cykli miesiączkowych, przebytych chorób, stylu życia i ewentualnych czynników mogących utrudniać zajście w ciążę. Lekarz może również zalecić badania krwi i moczu, ocenę poziomu hormonów oraz USG narządów rodnych, aby upewnić się, że organizm jest gotowy na ciążę. Warto też poinformować specjalistę o wszystkich przyjmowanych lekach i warunkach pracy, ponieważ niektóre substancje i czynniki środowiskowe mogą negatywnie wpływać na płodność.

Ważna jest też kontrola stomatologiczna. Zaniedbane zęby i stany zapalne w jamie ustnej mogą w ciąży prowadzić do infekcji. Leczenie ubytków i usunięcie ognisk zapalnych najlepiej przeprowadzić przed poczęciem – w tym okresie można też bezpiecznie wykonać zdjęcie rentgenowskie, jeśli jest potrzebne do diagnostyki².

Styl życia w okresie starań o ciążę

Okres przygotowań do ciąży to czas, w którym warto szczególnie zadbać o zdrowie, równowagę i dobre samopoczucie. Styl życia ma ogromne znaczenie dla płodności, dlatego już na etapie planowania ciąży warto wprowadzić zmiany, które zwiększą szansę na poczęcie i prawidłowy rozwój dziecka.

W okresie prekoncepcyjnym warto dążyć do utrzymania prawidłowego BMI poprzez racjonalne odżywianie i regularną aktywność fizyczną. Ćwiczenia wspierają metabolizm, poprawiają kondycję oraz wzmacniają mięśnie brzucha, kręgosłupa i miednicy. Ułatwia to późniejsze znoszenie obciążeń związanych z ciążą. Doskonale sprawdzają się pływanie, joga, pilates czy spacery – formy ruchu, które angażują całe ciało i pomagają zredukować stres².

Dieta w czasie starania o dziecko

Dobrze zbilansowana dieta powinna dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Komponuj swoje posiłki na bazie świeżych warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, chudego mięsa, ryb i nabiału. Staraj się natomiast unikać wysoko przetworzonej żywności, nadmiaru cukru i tłuszczów trans².

Suplementy diety

Suplementacja u kobiet starających się o ciążę powinna być przemyślana i dostosowana do potrzeb organizmu. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, najważniejsze jest, aby w okresie prekoncepcyjnym zadbać o odpowiednią podaż³:

• kwasu foliowego, który uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych i wspiera podziały komórkowe – zaleca się, aby wszystkie kobiety planujące ciążę przyjmowały co najmniej 0,4 mg kwasu foliowego dziennie, najlepiej na co najmniej 12 tygodni przed poczęciem;
• witaminy D, która wpływa na regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, odporność i funkcjonowanie układu hormonalnego – zwykle zaleca się suplementację 2000 j.m. dziennie u kobiet planujących ciążę, ale dokładną ilość powinien określić lekarz;
• jodu, niezbędnego do prawidłowej pracy tarczycy – jeśli nie ma przeciwwskazań, kobiety starające się o dziecko powinny przyjmować 150-200 µg jodu dziennie;
• kwasów tłuszczowych omega-3 (DHA), które wspierają rozwój mózgu i pracę układu nerwowego – kobietom planującym ciążę zaleca się spożycie co najmniej 200 mg DHA dziennie;
• magnezu, który wpływa na skurcze mięśni, pracę układu nerwowego i serca, ale konkretna ilość powinna zostać ustalona po konsultacji z lekarzem.

Naturalne metody planowania rodziny, które zwiększają prawdopodobieństwo zapłodnienia

Szanse na poczęcie zwiększa przede wszystkim współżycie w okresie owulacji, czyli jajeczkowania. Dojrzałe jajeczko żyje około 24 godzin, dlatego do stosunku powinno dojść w dniu owulacji lub maksymalnie 2-3 dni przed nią – wtedy szanse na zapłodnienie są największe. Pomocne w ustaleniu tego momentu są naturalne metody planowania rodziny.

Metoda kalendarzowa polega na analizie długości cykli miesiączkowych i obliczeniu przybliżonego czasu owulacji – zazwyczaj przypada ona 14 dni przed kolejnym okresem. Choć metoda ta jest prosta, może być mniej dokładna przy nieregularnych cyklach. Większą precyzję zapewnia metoda obserwacji śluzu szyjkowego oraz metoda termiczna. W tej pierwszej śluz w okresie płodnym staje się przejrzysty i rozciągliwy. W drugiej zaś codzienne pomiary temperatury pomagają rozpoznać moment jajeczkowania – po owulacji wzrasta ona o około 0,2-0,3°C.

Najdokładniejsze wyniki daje metoda objawowo-termiczna, łącząca obserwację śluzu, temperatury i innych sygnałów, takich jak tkliwość piersi czy lekki ból owulacyjny. Regularne monitorowanie tych objawów lub ewentualnie stosowanie testów owulacyjnych, pozwala trafnie określić dni płodne i zwiększyć szanse na ciążę⁴.

Najczęściej zadawane pytania

1. Kiedy wskazana jest konsultacja z lekarzem w przypadku problemów z zajściem w ciążę?

Jeśli mimo regularnego współżycia bez zabezpieczenia nie dochodzi do zapłodnienia, para powinna zgłosić się do lekarza w celu rozpoczęcia diagnostyki. Moment rozpoczęcia badań zależy od wieku kobiety. U kobiet poniżej 35. roku życia diagnostykę zaleca się rozpocząć po roku nieskutecznych starań, u kobiet powyżej 35 lat – po 6 miesiącach, natomiast po 40. roku życia – jak najszybciej, bez zbędnej zwłoki⁵.

2. Czego unikać, aby zwiększyć swoje szanse na ciążę?

Aby zwiększyć szanse na ciążę, warto unikać używek. Papierosy czy alkohol zwiększają ryzyko problemów z płodnością, jest to zatem niekorzystne szczególnie wtedy, gdy planujesz szybko zajść w ciążę¹. Czynniki, które mogą mieć niekorzystny wpływ na płodność, to także m.in. nieprawidłowy sposób odżywiania, przewlekły stres czy zbyt intensywny wysiłek fizyczny, które prowadzą do zaburzeń gospodarki hormonalnej. Te zaś prowadzą do problemów z owulacją i w konsekwencji powodują trudności z zajściem w ciążę⁵.

Źródła

1. Koperwas, Magdalena, and Magdalena Głowacka. “Problem niepłodności wśród kobiet i mężczyzn–epidemiologia, czynniki ryzyka i świadomość społeczna.” Aspekty zdrowia i choroby 2.3 (2017): 31-49.

2. Barczyński B., Przygotowanie do ciąży, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/poczecie/61877,przygotowanie-do-ciazy [Dostęp online: 05.11.2025]

3. Zespół Ekspertów Polskiego Towarzystwa. “Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących.” Ginekol Pol 85 (2014): 395-399.

4. Skrzypulec-Plina V.,Naturalne metody regulacji poczęć, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/lista/92883,naturalne-metody-regulacji-poczec [Dostęp online: 05.11.2025]

5. Stefanowicz E., Niepłodność, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/choroby/260266,nieplodnosc [Dostęp online: 05.11.2025]