Naturalna metoda planowania ciąży, jaką jest kalendarzyk, opiera się na umiejętności rozróżniania dni płodnych od niepłodnych. Z reguły uznaje się, że w dni niepłodne ciąża nie jest możliwa. Czy rzeczywiście tak jest? Czy są czynniki, które mogą na to wpłynać? Czy w dni niepłodne można zajść w ciążę? Odpowiadamy!
Naturalna metoda planowania ciąży, jaką jest tzw. kalendarzyk małżeński, opiera się na umiejętności rozróżniania dni płodnych od niepłodnych. Z reguły uznaje się, że w dni niepłodne ciąża nie jest możliwa. Czy rzeczywiście tak jest? Czy są czynniki, które mogą na to wpłynąć? Czy w dni niepłodne można zajść w ciążę? Odpowiadamy!
Dni niepłodne i płodne to klasyfikacja, którą stosuje się w naturalnej metodzie planowania ciąży bądź zabezpieczania się przed nią. Jest to powszechnie znany kalendarzyk, czyli dokładnie – metoda kalendarzowa Ogino-Knausa.
Zgodnie z założeniem koncepcji dni płodne to czas dający największą szansę na zapłodnienie. Z kolei dni niepłodne z założenia mają być tą częścią cyklu miesiączkowego, w trakcie, którego zapłodnienie nie jest możliwe1.
Metoda ta okazuje się jednak bardzo często zawodna, zwłaszcza w kwestii zabezpieczenia przed ciążą2. Wpływ na to ma zarówno regularność cyklu miesiączkowego, jak i wszelkie czynniki, które mogą go zaburzać.
Umiejętność określenia swoich dni płodnych i niepłodnych wymaga dobrej znajomości swojego organizmu oraz świadomości przebiegu i długości cyklu miesiączkowego. Za prawidłowe uznaje się te, które powtarzają się regularnie i trwają od 21 do 35 dni, a nie, jak się nieraz uważa, dokładnie 28 dni. Musisz pamiętać, że organizm każdej kobiety ma swój własny rytm. Dlatego u niektórych będzie to cykl około 22-25 dni, a u innych nawet 33-35 dni3.
W wyznaczaniu dni niepłodnych i płodnych istotna jest regularność menstruacji. Wówczas można dokładniej ustalić, w jakiej fazie cyklu się znajdujesz. Gdy jest on regularny, można wyróżnić 3 etapy:
Chcesz ustalić, kiedy jest najmniejsza szansa na ciążę? Przede wszystkim musisz zaobserwować swój najdłuższy i najkrótszy cykl miesiączkowy na przestrzeni roku2. Wymaga to od Ciebie prowadzenia swojego własnego kalendarza dni płodnych.
Według ogólnych zasad wyznaczania dni płodnych i niepłodnych początek okresu płodnego oblicza się, odejmując liczbę 20 od najkrótszego cyklu. Z kolei, aby ustalić ostatni dzień płodny, należy od najdłuższego cyklu odjąć liczbę 112.
Jak w praktyce określić dni płodne i niepłodne? Załóżmy, że Twój najkrótszy cykl w ciągu ostatnich 12 miesięcy wyniósł 26 dni, a najdłuższy 33 dni.
Pierwszy dzień okresu płodnego: 26 – 20 = 6.
Ostatni dzień okresu płodnego: 33 – 11 = 22.
Z obliczeń wynika, że dni płodne wypadają od 6 do 22 dnia cyklu menstruacyjnego. Na pozostały okres przed pierwszym i po ostatnim dniu płodnym wraz z miesiączką przypadają dni niepłodne.
Pamiętaj jednak, że metoda, w której będziesz prowadzić taki kalendarzyk, ma niską skuteczność2. W związku z czym zajście w ciążę w dni niepłodne jest możliwe, gdyż wiąże się z ryzykiem błędnej oceny.
Przede wszystkim opieranie się na klasyfikacji dni płodnych i niepłodnych jako swojej metodzie antykoncepcji, ma pewne uzasadnienie jedynie w przypadku dojrzałych kobiet, z uregulowanym cyklem miesiączkowym5. Nawet drobne zmiany opóźniające cały cykl o jeden dzień mogą powodować zaburzenia w jego funkcjonowaniu i sprawić, że dojdzie do błędnego określenia trafność dni płodnych lub niepłodnych5.
Umiejętność ustalenia płodności w danym dniu wymaga również wcześniejszego przygotowania. Kobieta przez kilka miesięcy, a najlepiej przez co najmniej rok powinna kontrolować swoje ciało i nauczyć się rozpoznawania sygnałów związanych z cyklem miesiączkowym. Musi przede wszystkim wiedzieć, ile czasu trwał u niej najkrótszy cykl miesiączkowy, a ile najdłuższy2.
W określaniu okresu płodności i owulacji pomaga również kalkulator dni płodnych. Trzeba jednak mieć na uwadze, że przy nieregularnych cyklach menstruacyjnych jego wyliczenia mogą okazać się błędne. Poza tym narzędzie to bazuje na danych statystycznych, więc nie zawsze potwierdza rzeczywistą owulację.
Cykl miesiączkowy u kobiety jest bardzo wrażliwy i podatny na wszelkie, nawet drobne zmiany. Wpływ różnych czynników, z którymi kobieta ma styczność na co dzień, może powodować nawet niewielkie obsunięcia w cyklu miesiączkowym, które z kolei znacznie podnoszą szansę na ciążę. Czynniki mogące zaburzyć cykl miesiączkowy to m.in.
Ryzyko na zajście w ciążę w dni niepłodne zwiększa również specyfika żywotności samych plemników. Z reguły przyjmuje się, że są one zdolne do przeżycia przez 48 godzin. Okazuje się jednak, że w niektórych sytuacjach, zwłaszcza w sprzyjających warunkach, plemniki są w stanie przeżyć nawet od 3 do 5 dni w drogach rodnych kobiety. W związku z tym uprawianie stosunku na kilka dni przed zakończeniem okresu dni płodnych również w konsekwencji może doprowadzić do zapłodnienia.
Jeśli nie próbujesz zajść w ciążę, lepiej połącz metodę kalendarzykową z kontrolowaniem innych parametrów, które pomagają w wyznaczaniu dni płodnych i niepłodnych np. obserwacją śluzu. Zawsze też możesz skonsultować się ze swoim ginekologiem i porozmawiać z nim o innych metodach antykoncepcyjnych.
Okres bezwzględnej niepłodności przypada na czas po owulacji, kiedy obumarła komórka jajowa aż do rozpoczęcia krwawienia miesiączkowego4.
Szansa na zapłodnienie w dni niepłodne jest niewielka, ale nie można całkowicie wykluczyć możliwości zajścia w ciążę.
Tak, metoda kalendarzykowa ułatwia obliczenie dni płodnych i niepłodnych, ale bywa zawodna. W przypadku naturalnego planowania ciąży lub zabezpieczania się przed nią najlepiej połączyć z nią obserwację śluzu szyjkowego i pomiary temperatury ciała. Trzeba też pamiętać, że nawet najmniejszy stres lub nagła zmiana diety mogą już zafałszować wyniki6.
Uznaje się, że możliwość zapłodnienia na kilka dni przed miesiączką jest niewielka, aczkolwiek zdarzają się wyjątki. Na pewno prawdopodobieństwo poczęcia jest mniejsze niż kilka dni przed owulacją lub w jej trakcie, ale nadal występuje4.
Jeśli uprawiasz seks podczas miesiączki z reguły masz małe szanse na zajście w ciążę, ale nie jest to niemożliwe. Czasami zdarza się, że dochodzi do zapłodnienia w czasie okresu. Dotyczy to zwykle kobiet, u których cykle miesiączkowe są krótkie, a okres krwawienia długi8.
Źródła
1. Chyra T., Standaryzacja reguł opisujących płodność i niepłodność małżonków, witryna internetowa: https://independent.academia.edu/TomaszChyra, dostęp: 20.11.2025.
2. Szamatowicz M, Karowicz-Bilińska A, Kotarski J, i in. Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie wykorzystania Naturalnych Metod Planowania Rodziny do celów antykoncepcyjnych. Ginekol. Pol. 2010;81:947–949.
3. Witryna: https://www.mp.pl/pacjent/zapytajlekarza/lista/show.html?id=81947, dostęp: 20.11.2025.
4. Naturalne planowanie rodziny, Wydawca: Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 1999.
5. Dębski R., Antykoncepcja – metody zapobiegania niepożądanej ciąży, Ginekologia Polska, 2007.
6. Skrzypulec-Plinta V., Stosunek przerywany a zajście w ciążę, 2015, witryna interentowa: https://www.mp.pl/pacjent/seksuologia/lekarze-odpowiadaja-na-pytania/72815,stosunek-przerywany-a-zajscie-w-ciaze, dostęp: 20.11.2025.
7. Skrzypulec-Plinta V., Czy od razu po stosunku dochodzi do zapłodnienia?, 2014, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/lista/102743,czy-od-razu-po-stosunku-dochodzi-do-zaplodnienia, dostęp: 20.11.2025.
8. Nowak I., Czy podczas okresu można zajść w ciążę?, witryna internetowa: https://swiatzdrowia.pl/pytania/czy-podczas-okresu-mozna-zajsc-w-ciaze/, dostęp: 20.11.2025.
[Aktualizacja artykułu 12.01.2026]
USP Zdrowie Sp. z o.o.
ul. Poleczki 35,
02-822 Warszawa,
(71) 714 94 00,
fax: (71) 714 94 10