Witamina B12 – dlaczego jest ważna na etapie planowania ciąży?

Optymalna podaż mikro- i makroelementów oraz witamin w okresie prekoncepcyjnym wykazuje pozytywny wpływ na wewnątrzmaciczne wzrastanie płodu i zdrowie matki. Jedną z witamin, która ma duże znaczenie dla zdrowia ciężarnej kobiety i płodu, jest witamina B12. Wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego, ponadto zmniejsza uczucie zmęczenia organizmu, które często doskwiera kobietom w ciąży. Głównym źródłem witaminy B12 jest odpowiednio skomponowana dieta. Witamina B12 w ciąży – co warto o niej wiedzieć? Odpowiadamy!

Optymalna podaż mikro- i makroelementów oraz witamin w okresie prekoncepcyjnym wykazuje pozytywny wpływ na wewnątrzmaciczne wzrastanie płodu i zdrowie matki. Jedną z witamin, która ma duże znaczenie dla zdrowia ciężarnej kobiety i płodu, jest witamina B12. Wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego, ponadto zmniejsza uczucie zmęczenia organizmu, które często doskwiera kobietom w ciąży. Głównym źródłem witaminy B12 jest odpowiednio skomponowana dieta. Witamina B12 w ciąży – co warto o niej wiedzieć? Odpowiadamy!

Witamina B12 – jaka jest jej rola w organizmie?

Witamina B12 (kobalamina) jest substratem do syntezy DNA i RNA oraz acetylocholiny, a także uczestniczy w procesach wzrostu organizmu, podziału komórek, hematopoezy i syntezy mieliny¹. Właściwa ilość tego składnika w organizmie przyczynia się do utrzymania prawidłowego²:

• metabolizmu homocysteiny;
• funkcjonowania układu nerwowego;
• metabolizmu energetycznego;
• produkcji czerwonych krwinek.

Witamina B12 pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, przyczynia się również do utrzymania właściwego poziomu funkcji psychicznych oraz do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Odgrywa również istotną rolę w procesie podziału komórek².

Witamina B12 a rozwój płodu – dlaczego jest ważna na etapie planowania i w okresie ciąży?

Witamina B12 ma ważne znaczenie dla prawidłowego rozwoju płodu, dlatego jest ważna w okresie przedkoncepcyjnym oraz wpływa na przebieg ciąży. Wraz z kwasem foliowym jest substratem do syntezy DNA oraz donorem grup metylowych do jego metylacji³. Witamina B6 wspiera dodatkowo ten proces jako kofaktor. Procesy te odgrywają ważną rolę w prawidłowym rozwoju zarodka i płodu, ponieważ modulują ekspresję genów4. Od jej obecności zależy prawidłowy przebieg cyklu przemiany folianów, co jest ważne w kontekście szybkiego podziału komórek płodu i łożyska³. Wszystkie te reakcje biorą udział w prawidłowym przebiegu zamykania cewy nerwowej (zmniejsza się ryzyko powstawania wad) i są zależne od witaminy B12 oraz innych składników, takich jak np. cholina.

Uwaga! Choć płód wykorzystuje witaminę B12 do szeregu reakcji biochemicznych, to sam nie jest w stanie jej syntetyzować3. Korzysta z matczynych zasobów, dlatego jej obecność jest niezbędna już przed planowaniem zajścia w ciążę⁴.

Ponadto witamina B12 jest istotna dla kobiet planujących ciążę oraz ciężarnych, bo pomaga w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu homocysteiny. Bierze udział w przemianie kwasu foliowego do formy aktywnej biologicznie oraz w remetylacji homocysteiny do metioniny, co zapobiega wysokiemu stężeniu homocysteiny we krwi. Zbyt wysoki poziom tego aminokwasu może wpływać niekorzystnie na organizm dziecka i matki.[JJ1] .

Źródła witaminy B12 w pokarmie – jakie produkty spożywać?

Organizm zdrowego człowieka pobiera optymalne ilości witaminy B12 z pożywienia. Należy ona do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie, dostarczanych w warunkach fizjologicznych głównie z produktami pochodzenia zwierzęcego¹. Duże ilości witaminy B12 znajdują się także w warzywach poddanych procesowi fermentacji (np. „miso” – wytwarzane poprzez fermentację ziarna soi). Występuje również w niektórych algach. Bogate w witaminę B12 produkty spożywcze to m.in. drób, podroby, ryby oraz skorupiaki. By dostarczyć organizmowi odpowiednie dla niego ilości witaminy B12, warto jeść też sery, jaja oraz mleko³.

Szacuje się, że biodostępność kobalaminy z produktów spożywczych jest zróżnicowana i wynosi od 9-36% z jaj, 30-42% z ryb oraz 52-89% z mięsa. Oprócz tego witamina B12 znajduje się w produktach nią wzbogacanych. Najwięcej jej jest w płatkach śniadaniowych, sokach, nektarach i napojach roślinnych⁵.

Niedostateczna ilość witaminy B12 – kiedy grozi kobietom w ciąży?

U kobiet jedzących mięso dzienne zapotrzebowanie na witaminę B12 w większości przypadków jest w całości pokrywane. Trudności w tym zakresie mogą pojawić się np. u wegetarianek, weganek. Dlatego zaleca się, żeby kobiety w ciąży profilaktycznie kontrolowały jej stężenie we krwi. W takich przypadkach należy skonsultować się z lekarzem ginekologiem celem ustalenia, czy konieczna jest suplementacja witaminy B12⁷.

Suplementacja witaminy B12 w ciąży – jaki preparat wybrać?

Na rynku dostępne są różne formy witaminy B12. Jedną z najczęściej spotykanych jest cyjanokobalamina, z kolei aktywną jest metylokobalamina. Polskie towarzystwo ginekologów i położników uznaje, że jest to forma o lepszej przyswajalności, w porównaniu do cyjanokobalaminy. Dlatego w przypadku zaleceń dotyczących suplementacji tej witaminy rekomenduje się sięganie właśnie po metylokobalaminę, którą znajdziesz w suplementach diety Pueria.

Przed rozpoczęciem suplementacji witaminy B12 warto skonsultować się w tej sprawie z lekarzem prowadzącym ciążę. Należy wybierać produkty najwyższej jakości ze składem zgodnym z najnowszymi wytycznymi. Warto zwrócić uwagę na to czy w ich składzie znajdują się substancje wypełniające, przeciwzbrylające, barwniki i konserwanty syntetycznego pochodzenia.

Najczęściej zadawane pytania

2. Ile witaminy B12 potrzebuje kobieta w ciąży?

W okresie ciąży zapotrzebowanie na witaminę B12 wynosi 2,6 µg i nieco większe jest po porodzie u kobiet karmiących piersią (2,8 µg), ponieważ przechodzi ona do mleka⁵.

3. Jaki poziom witaminy B12 w ciąży wystarczy, by pokryć zapotrzebowanie płodu?

Organizm kobiety w okresie planowania ciąży powinien mieć zapas ustrojowy w ilości 2-3 mg witaminy B12. Taki poziom jest w stanie pokryć zapotrzebowanie płodu na ten składnik odżywczy⁵.

4. Dlaczego po zajściu w ciążę spada stężenie witaminy B12?

Wraz z rozwojem ciąży stężenie witaminy B12 we krwi matki spada. Dzieje się tak na skutek przyspieszenia metabolizmu, wzrostu objętości krwi i transportu tej witaminy przez łożysko. Po przekroczeniu tzw. fizjologicznej równowagi stężeń, we krwi noworodka poziom B12 jest dwukrotnie wyższy niż u matki⁵.

5. Kiedy zadbać o suplementację witaminy B12 w okresie planowania ciąży?

Jeśli stosujesz restrykcyjną dietę (wegańską lub wegetariańską) i unikasz spożywania mięsa, poziom witaminy B12 w Twoim organizmie może być niewystarczający. Dlatego w tych szczególnych sytuacjach zadbaj o zbadanie przed zajściem w ciążę jej stężenia we krwi i konsultację z lekarzem w celu ustalenia odpowiednich porcji przyjmowanego suplementu.

Źrodła

1. Baza leków. Substancje od A do Z, Cyjanokobalamina, Medycyna praktyczna dla pacjentów, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=188 (dostęp: 04.11.2025).

2. Rozporządzenie Komisji (UE) NR 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci.

3. Drews. K, Aktywne wspomaganie szlaku folianów – epigenetyczny wpływ choliny i witaminy B12 na rozwój ciąży, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, Ginekologia Polska, Nr 12/2015.

4. Seremak-Mrozkiewicz A. i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, 2024: https://www.ptgin.pl/artykul/stanowisko-ekspertow-polskiego-towarzystwa-ginekologow-i-poloznikow-w-zakresie.

5. Wierzejska R., Witamina B12 a dieta wegetariańska i ciąża, 2021, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.

6. Niski poziom witaminy B12 podczas ciąży może zwiększać ryzyko wystąpienia cukrzycy u potomstwa, Medycyna praktyczna dla pacjenta, 2016, witryna internetowa: https://www.mp.pl/cukrzyca/aktualnosci/153594,niski-poziom-witaminy-b12-podczas-ciazy-moze-zwiekszac-ryzyko-wystapienia-cukrzycy-u-potomstwa (dostęp: 04.11.2025).

7. Kośmider A., Czaczyk K., Witamina B12 – budowa, biosynteza, funkcje i metody oznaczania, ŻYWNOŚĆ Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 5 (72), 17 – 32.

---

[Aktualizacja artykułu: 12.01.2026]