W którym tygodniu widać płeć?

Pytanie o to, w którym tygodniu widać płeć, pada bardzo często w gabinetach ginekologicznych. To całkowicie zrozumiałe, ponieważ taka wiedza pomaga budować więź z dzieckiem oraz lepiej przygotować się do porodu. Dowiedz się, kiedy lekarz jest w stanie określić płeć i co może wpływać na wiarygodność wyniku.  Od czego zależy płeć dziecka? Komórka jajowa zawsze […]

Pytanie o to, w którym tygodniu widać płeć, pada bardzo często w gabinetach ginekologicznych. To całkowicie zrozumiałe, ponieważ taka wiedza pomaga budować więź z dzieckiem oraz lepiej przygotować się do porodu. Dowiedz się, kiedy lekarz jest w stanie określić płeć i co może wpływać na wiarygodność wyniku.

 Od czego zależy płeć dziecka?

Komórka jajowa zawsze zawiera chromosom X, natomiast plemniki mogą zawierać chromosom X lub Y. Dlatego płeć dziecka jest determinowana w momencie zapłodnienia – w zależności od tego, jaka jest konfiguracja chromosomów płciowych:

• jeśli wystąpi konfiguracja XX – urodzi się dziewczynka,
• w przypadku konfiguracji XY – urodzi się chłopiec¹.

To, który plemnik połączy się z komórką jajową, jest więc sprawą całkowicie losową.

Ciekawostka! Badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Newcastle (UK) wykazały, że mężczyźni dziedziczą po rodzicach tendencję do posiadania większej liczby synów lub córek. Jeśli mężczyzna ma więcej braci, istnieje większe prawdopodobieństwo, że urodzą mu się synowie. Jeśli natomiast ma więcej sióstr, jest większa szansa na urodzenie córek2.

Z medycznego punktu widzenia, płeć dziecka zależy od czystego przypadku – wszystko uzależnione jest od tego, który plemnik szybciej dotrze do komórki jajowej.

Płeć genetyczna a fenotypowa – na czym polegają różnice?

Jeśli zastanawiasz się, w którym tygodniu widać płeć dziecka, warto poznać różnice między płcią genetyczną a fenotypową.

Mianem płci genetycznej określą się tą determinowaną w momencie zapłodnienia. Jest ona niezmienna, ponieważ zależy od tego, który plemnik (z chromosomem X czy z chromosomem Y) połączył się  komórką jajową. Płeć męska charakteryzuje się kariotypem 46, XY, natomiast płeć żeńska – kariotypem 46, XX³.

Płeć fenotypowa (płeć somatyczna) to m.in. wygląd narządów płciowych, którymi różnią się kobiety i mężczyźni. Jest ona bezpośrednio uwarunkowana hormonami wydzielanymi przez płód⁴.

Rozróżnienie tych pojęć odgrywa ogromną rolę – to, w którym tygodniu widać płeć, zależy od „pojęcia” płci. Genetyczną można określić już w okolicach 12. tygodnia ciąży (na podstawie próbki krwi, w której krąży DNA płodu). Natomiast płeć fenotypową – z dużym prawdopodobieństwem dopiero po 16. tygodniu ciąży. Wcześniej, tj. między 14. a 16. tygodniem ciąży nie zaleca się oceny płci z powodu ryzyka błędu – łechtaczka ma taki sam rozmiar co penis, więc łatwo o pomyłkę⁵.

W którym tygodniu widać płeć na USG?

Są lekarze, którzy podają płeć dziecka na podstawie obrazu USG już podczas badań prenatalnych – między 11. a 14. tygodniem ciąży. Jednak taki wynik może być obarczony błędem i prowadzić do fałszywego rozpoznania. Jeśli już do niego dochodzi, płeć męska zwykle rozpoznawalna jest u płodu żeńskiego, a powód jest prozaiczny – przyczep brzuszny pępowiny można wziąć za penisa⁵, jeśli dziecko jest np. niedostatecznie dobrze ułożone lub badanie przeprowadzane jest sprzętem niższej jakości.

Zwyczajowo, aby wyeliminować ryzyko pomyłki w ocenie płci płodu, takie informacje podaje się w II trymestrze ciąży. Lekarze z kwalifikacjami, przeprowadzający badanie z  wykorzystaniem aparatów o dużej rozdzielczości, mogą z dużą precyzją podać płeć dziecka⁶.

Nie tylko USG – jak jeszcze poznać płeć dziecka?

Rodzice poznają płeć dziecka najczęściej podczas badania USG drugiego trymestru, tzw. badania połówkowego. Warto jednak wiedzieć, że istnieją jeszcze inne metody wykrywania płci, ale nie są one powszechnie praktykowane.

Nieinwazyjna diagnostyka prenatalna (NIPD)

Istotą nieinwazyjnej diagnostyki prenatalnej jest analiza wolnego DNA płodu krążącego we krwi matki. Na jego podstawie można nie tylko oszacować prawdopodobieństwo wystąpienia wad wrodzonych, ale również określić płeć. Odbywa się to na podstawie identyfikacji genów (DYS 14 lub SRY), które są obecne na chromosomie Y w wyizolowanym wolnym DNA (cdffDNA)⁷.

Badania inwazyjne

Biopsja kosmówki oraz amniopunkcja są badaniami inwazyjnymi, które przeprowadza się do potwierdzenia / wykluczenia wad wrodzonych wykrytych podczas badań prenatalnych. Jako że w materialne pobranym do badania (fragment kosmówki / płyn owodniowy) znajduje się DNA płodu, można także określić kariotyp.

Warto jednak pamiętać, że są to badania inwazyjne, dlatego służą do wykrywania chorób genetycznych.

Kiedy poznanie płci nie jest możliwe?

Wiesz już, w którym tygodniu widać płeć, ale nie zawsze jej ocena będzie możliwa. Dlaczego? Jedną z najczęstszych przyczyn jest niesprzyjające ułożenie dziecka, ale to sytuacja, która w każdej chwili może się zmienić. Niekiedy dokładne poznanie płci jest niemożliwe np. przez dużą ilość płynu owodniowego.

Jeśli chcesz mieć pewność, że płeć podana przez lekarza jest wiarygodna, poczekaj do II trymestru. Wtedy ryzyko ewentualnej pomyłki jest dużo mniejsze.

Najczęściej zadawane pytania

1. Do którego miesiąca płeć dziecka może się zmienić?

Płeć dziecka nie może się zmienić w trakcie ciąży, ponieważ jest ona uwarunkowana genetycznie. Natomiast może jedynie wystąpić pomyłka w interpretacji badania USG, np. na skutek niedostatecznego rozwoju narządów płciowych. Warto wiedzieć, że mniej więcej do 8. tygodnia ciąży narządy płciowe żeńskie i męskie są takie same, więc na wczesnym etapie ciąży trudno jest przewidzieć czy urodzi się chłopiec, czy dziewczynka.

2. Czy na badaniu prenatalnym można poznać płeć dziecka?

 Tak, jest szansa na poznanie płci dziecka podczas badania prenatalnego, przeprowadzonego w okolicach 11-14. tygodnia ciąży. Trzeba jednak mieć świadomość, że obraz USG może nie dać 100% pewności z uwagi na zbyt małe różnice w narządach płciowych dziewczynek i chłopców. Im później zostanie wykonane USG, tym większa szansa na poznanie wiarygodnych informacji.

3. Czy badanie z krwi pozwala poznać płeć dziecka?

Wykonując nieinwazyjny test prenatalny (NIPT), można  dużym prawdopodobieństwem poznać płeć dziecka – już ok. 12. tygodnia ciąży. Jest to możliwe, ponieważ do badania pobierania jest próbka krwi mamy, w której znajduje się DNA płodu. W analizie uwzględnia się obecność chromosomu Y lub jego brak.