Skurcze porodowe a przepowiadające – jak je odróżnić?

Im bliżej porodu, tym kobieta w ciąży staje się bardziej czujna. Uważnie obserwuje swoje ciało i jego reakcje, by nie przeoczyć pierwszych znaków ostrzegawczych, świadczących o początku porodu, i w porę zgłosić się do szpitala. Dlatego gdy pojawią się pierwsze mocniejsze skurcze, może pomyśleć, że akcja porodowa właśnie się zaczęła. A to mogą być tylko niegroźne skurcze przepowiadające. Podpowiadamy, jak rozpoznać skurcze porodowe i jak odróżnić je od przepowiadających.

Im jesteś bliżej porodu, tym stajesz się bardziej czujna. Uważnie obserwujesz swoje ciało i jego reakcje, by nie przeoczyć pierwszych znaków ostrzegawczych, świadczących o początku porodu, bo chcesz w porę zgłosić się do szpitala. Dlatego gdy pojawią się pierwsze mocniejsze skurcze, możesz pomyśleć, że akcja porodowa właśnie się zaczęła. A to mogą być tylko niegroźne skurcze przepowiadające. Podpowiadamy, jak rozpoznać skurcze porodowe i jak odróżnić je od przepowiadających.

Jakie skurcze występują w czasie ciąży?

Przez cały okres ciąży można zarejestrować wewnętrzne przejawy samoistnej aktywności skurczowej włókien mięśni gładkich macicy. W ciągu pierwszych 20. tygodni mogą to być miejscowe, nieskoordynowane skurcze o dużej częstotliwości, które trwają po kilkanaście minut i powodują wzrost ciśnienia wewnątrzmacicznego do 10mmHg. Są to tzw. skurcze Alvareza, które nie stanowią zagrożenia dla prawidłowego przebiegu ciąży, gdy nie wywołują skracania szyjki i rozwierania jej kanału¹.

U wielu ciężarnych na ok. 2-3 tygodnie przed porodem pojawiają się skurcze przepowiadające (skurcze Braxtona Hicksa). Nie należy ich mylić z porodowymi, gdyż nie świadczą o rozpoczęciu się porodu i nie prowadzą do jego postępu. Zawsze jednak wymagają różnicowania z właściwymi skurczami porodowymi. Podstawowym działaniem w przypadku ich wystąpienia jest obserwacja². Im bliżej porodu, tym stają się one intensywniejsze¹.

Skurcze przepowiadające – czym się charakteryzują?

Każdy sygnał wysyłany przez organizm kobiety w ciąży może być niepokojący. Za takowy z pewnością można uznać skurcze przepowiadające, które bywają bardzo silne, a wcale nie są oznaką porodu. To tylko sygnał dla Ciebie, że maluch przyjmuje w brzuchu pozycję umożliwiającą jego narodziny³.

Skurcze przepowiadające mają kilka charakterystycznych cech, po których można je rozpoznać:

• nie powodują skracania i rozwierania szyjki macicy;
• rzadko kiedy są regularne;       
• podczas 1-2 godzinnej obserwacji nie nasilają się;
• zazwyczaj są odczuwane jako okresowe bóle podbrzusza;

Jeśli więc w trakcie ostatnich tygodni ciąży odczuwasz nieregularne, przeważnie niebolesne twardnienia macicy, mogą to być skurcze przepowiadające⁴.

Jak rozpoznać skurcze porodowe?

Z jednej strony podobne do skurczów przedporodowych, a z drugiej całkowicie inne, są skurcze porodowe. Kobiety w ciąży, szczególnie te, które wkrótce zostaną mamą po raz pierwszy, w stresie związanym z porodem mogą bardzo łatwo pomylić je ze skurczami przepowiadającymi. Co charakteryzuje skurcze porodowe²? Przede wszystkim:

• powodują skracanie i rozwieranie szyjki macicy (postęp porodu);
• z biegiem czasu przybierają na sile i trwają dłużej;
• skurcze występują regularnie;
• pojawia się ból w podbrzuszu i okolicy krzyżowej.

By upewnić się, że doświadczane skurcze rzeczywiście są porodowymi, trzeba udać się do szpitala. Konieczna jest obserwacja przez położną lub lekarza przez ok. 1-2 godziny².

Skurcze przepowiadające a porodowe – jak je odróżnić?

Gdy pojawią się pierwsze skurcze, to najważniejsze w takim przypadku jest to, by zachować spokój. Może być to trudne, jednak to pozwoli Ci zapanować nad sytuacją i podejmować racjonalne decyzje.

Zastanawiasz się, jak odróżnić skurcze porodowe od przepowiadających? Oto kilka wskazówek, na które musisz zwrócić uwagę^4,5.

• Regularność

Skurcze porodowe są regularne, a przedporodowe nie dość, że zwykle nie występują regularnie, to z czasem się nie nasilają.

• Czas trwania i intensywność

Skurcze porodowe z biegiem czasu stają się częstsze, mocniejsze i dłuższe, a przedporodowe są raczej łagodne, przypominają delikatne bóle menstruacyjne i trwają krótko (od kilkunastu sekund do kilku minut).

• Umiejscowienie bólu

Typowe dla skurczów porodowych jest też to, że towarzyszący im ból jest rozległy, obejmuje nie tylko brzuch i okolice pachwin, ale również plecy, czego nie ma przy skurczach przepowiadających.

• Efektywność skurczu i inne objawy

Wystąpienie skurczów porodowych powoduje rozwieranie i skracanie szyjki macicy, czego nie robią zwykłe skurcze przepowiadające. Poza tym pojawiają się objawy dodatkowe np. odejście wód płodowych świadczące o początku właściwej akcji porodowej.

Jak liczyć skurcze porodowe?

Gdy nie będziesz pewna, jakich skurczów doświadczasz, możesz to sprawdzić. Po prostu je policz! Jak pojawi się pierwszy skurcz, weź do ręki zegarek lub włącz stoper w telefonie i mierz odstępy między poszczególnymi skurczami. Jeśli będą to skurcze porodowe, to początkowo będą występować co około 15 minut i trwać przez 10-15 sekund. W momencie, gdy czas ten skróci się do 10 minut, pora jechać do szpitala, gdyż najprawdopodobniej właśnie zaczyna się poród. Całkowite rozpoznanie akcji porodowej umożliwi dopiero badanie KTG. Pamiętaj, żeby zachować spokój i niepotrzebnie się nie stresować, że nie zdążysz – zazwyczaj w takiej sytuacji jest jeszcze dużo czasu.

Po czym rozpoznać, że zbliża się poród?

Zastanawiasz się, co poza skurczami przepowiadającymi zwiastuje zbliżający się termin porodu? Do typowych oznak można zaliczyć także:

• obniżenie się dna macicy, do którego dochodzi w końcu 36 tygodnia ciąży, kiedy sięga ono łuków żebrowych;
• zmiana pozycji płodu – ułożenie do porodu, w którym główka zazwyczaj kieruje się do kanału rodnego;
• miękką i podatną szyjkę macicy, która zmienia swoje położenie;
• odczuwanie nadmiernego parcia na pęcherz z powodu nisko położonej główki płodu⁴.

Natomiast początek akcji porodowej zwiastuje właściwa czynność skurczowa macicy powodująca skracanie i rozwieranie szyjki macicy. Można ją ocenić na podstawie badania przez pochwę². Wówczas występują regularne skurcze macicy co 10 minut lub częściej, co najmniej 2-3 skurcze, które trwają powyżej 10 sekund w ciągu 30 minut. Poza tym o rozpoczęciu czynności porodowej świadczą pęknięty pęcherz płodowy i odpłynięcie wód płodowych oraz wydalenie czopa śluzowego⁶.

Oczywiście prawidłowe rozpoznanie postępu porodu w zależności od jego fazy wymaga specjalistycznej oceny oraz badań, których dokonuje położna lub ginekolog.

Najczęściej zadawane pytania

1. Ile przed porodem mogą być skurcze przepowiadające?

Skurcze przepowiadające nazywane skurczami Braxtona Hicksa są nieregularne i pojawiają się w ostatnim trymestrze ciąży, na około 2-3 tygodnie przed porodem.

2. Gdzie bolą skurcze przepowiadające?

Podczas skurczów przepowiadających ból pojawia się najczęściej w podbrzuszu. Dolegliwości bólowe mogą też dokuczać po bokach lub w okolicy pachwin.

3. Ile razy dziennie występują skurcze przepowiadające?

W zaawansowanej ciąży skurcze przepowiadające mogą występować nawet kilka razy dziennie.

4. Jak złagodzić skurcze przepowiadające?

Kiedy pojawiają się skurcze przepowiadające możesz spróbować sobie ulżyć w bólu domowymi sposobami. W rozluźnianiu mięśni może pomóc relaksująca, ciepła kąpiel (pod żadnym pozorem nie może być gorąca) lub spokojny spacer na świeżym powietrzu. Możesz też spróbować zmienić pozycję podczas odpoczynku np. położyć się na boku lub wypróbować techniki relaksacyjne np. jogę dla kobiet w ciąży, lub progresywną relaksację mięśni.

5. Przy jakich skurczach pojawia się poród?

Poród następuje przy regularnych skurczach, które powodują skracanie i rozwieranie szyjki macicy. Wraz z postępem akcji porodowej nasila się ich częstotliwość i intensywność, a ból występuje nie tylko w podbrzuszu, ale także w okolicy krzyżowej kręgosłupa.

Źródła

1. Ziętek J. i in., Aktywność mechaniczna i elektryczna macicy. Część I. Monitorowanie skurczów, Ginekol Pol. 2008, 79, 791-797.

2. Czajkowski K., Bręborowicz G., Kotarski J. i in., Rekomendacje zespołu ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące opieki okołoporodowej i prowadzenia porodu, Ginekol Pol. 2009, 80, 548-557.

3. Mazel S., Murkoff H., W oczekiwaniu na dziecko, Poznań, 2010.

4. Naworska B., Stawicka K., and Kotlarz B., Poród siłami i drogami natury, „Poród. Przebieg, zasady prowadzenia i kompetencje położnicze. Podręcznik dla studentów kierunków medycznych”, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 2015, s. 57–96.

5. Regan L., Twoja ciąża tydzień po tygodniu, Wrocław, 2016.

6. Pluta D. i in., Poród, czyli kobieta rodząca w karetce, Ratownicze know-how, s. 29-36.

[Aktualizacja artykułu: 12.01.2026]