Rola witaminy B6 w ciąży – poznaj jej znaczenie dla organizmu kobiety w ciąży i dziecka

Choć w kontekście ciąży mówi się o niej relatywnie rzadko, witamina B6 wspiera zarówno organizm kobiety, jak i rozwój dziecka. Bierze udział w licznych procesach metabolicznych oraz wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Poznaj właściwości witaminy B6 i jej naturalne źródła. Dowiedz się, ile pirydoksyny potrzebują przyszłe mamy. Czym jest witamina B6 (pirydoksyna)? Witamina B6 […]

Choć w kontekście ciąży mówi się o niej relatywnie rzadko, witamina B6 wspiera zarówno organizm kobiety, jak i rozwój dziecka. Bierze udział w licznych procesach metabolicznych oraz wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Poznaj właściwości witaminy B6 i jej naturalne źródła. Dowiedz się, ile pirydoksyny potrzebują przyszłe mamy.

Czym jest witamina B6 (pirydoksyna)?

Witamina B6 to rozpuszczalna w wodzie witamina z grupy B, występująca w sześciu formach chemicznych, m.in. jako pirydoksyna, pirydoksal i pirydoksamina. Choć każda z nich wykazuje aktywność biologiczną, za najważniejszą uznaje się fosforan pirydoksalu i fosforan pirydoksaminy – formy, które działają jako koenzymy w licznych procesach metabolicznych ¹.

Witamina B6 w ciąży – właściwości

Witamina B6 bierze udział w ponad 160 reakcjach enzymatycznych, przede wszystkim związanych z metabolizmem aminokwasów, glikogenu i tłuszczów. Uczestniczy w syntezie neuroprzekaźników – dopaminy, noradrenaliny czy GABA i tym samym wspiera prawidłową pracę układu nerwowego. Bierze także udział w przemianie homocysteiny, wpływa na wytwarzanie czerwonych krwinek i wspomaga wykorzystanie magnezu w organizmie ¹.

Naturalne źródła witaminy B6

Każda z form witaminy B6 znajduje się w żywności i to dieta powinna stanowić jej podstawowe źródło.

Jej bogatym źródłem są produkty pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego. Znaczną ilość witaminy B6 zawierają m.in. ryby, mięso, podroby, a także rośliny strączkowe, orzechy, nasiona i pełnoziarniste produkty zbożowe. W większych ilościach występuje też w czosnku, curry, imbirze, chili, komosie ryżowej czy kiełkach pszenicy.

W przypadku warzyw i owoców warto wybierać paprykę czerwoną, kapustę kiszoną, banany, ziemniaki czy sok pomidorowy. Pamiętaj jednak pamiętać, że obróbka termiczna, peklowanie lub konserwowanie żywności może obniżać zawartość witaminy nawet o kilkadziesiąt procent ¹.

Dlaczego zalecana jest suplementacja witaminy B6 w ciąży?

Witamina B6 uczestniczy w przemianach homocysteiny do cysteiny i pomaga utrzymać jej prawidłowe stężenie we krwi. W kontekście ciąży utrzymanie odpowiedniej ilości homocysteiny ma ogromne znaczenie, ponieważ jej nadwyżka może zakłócać prawidłowy rozwój ciąży. Witamina B6 jest też niezbędna do prawidłowego przebiegu szlaku folianów – jednego z najważniejszych procesów metabolicznych w komórkach w tym okresie ².

Czym jest szlak folianów?

Szlak folianów to ciąg przemian biochemicznych, którego głównym zadaniem jest dostarczanie materiału do budowy DNA i RNA oraz umożliwianie metylacji – procesu, który kontroluje ekspresję genów i prawidłowy rozwój komórek. Od przebiegu tego szlaku zależy m.in. prawidłowe zamykanie cewy nerwowej u rozwijającego się dziecka, metabolizm homocysteiny, podziały komórkowe i prawidłowe dojrzewanie tkanek ².

Jakie jest zapotrzebowanie na witaminę B6 u ciąży i połogu?

Stanowisko ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników podkreśla, że zapotrzebowanie na składniki uczestniczące w przemianach folianów – w tym witaminę B6 – rośnie zarówno w okresie przygotowania do ciąży, w trakcie jej trwania, jak i w czasie połogu ².

U dorosłych kobiet normy wynoszą średnio 1,3 mg dziennie, natomiast w okresie ciąży wartości te są podwyższone – zapotrzebowanie wynosi 1,9 mg na dobę. W czasie karmienia piersią świeżo upieczona mama potrzebuje jeszcze więcej witaminy B6 – około 2,0 mg dziennie, niezależnie od wieku ¹.

Ze względu na fizjologiczne zwiększenie tempa podziałów komórkowych oraz większe obciążenie metaboliczne organizmu rekomenduje się zadbanie o odpowiednią podaż witaminy B6 z dietą, a jeśli jest to niewystarczające – włączenie suplementacji ².

Jakie inne witaminy dla kobiet w ciąży są rekomendowane?

Wspieranie szlaku folianów wymaga nie tylko obecności kwasu foliowego, czyli witaminy B9 i witaminy B6. Eksperci zwracają także uwagę na witaminę B12 i cholinę.

Witamina B12 pełni funkcję kofaktora w procesach metylacji oraz w syntezie DNA, a jej niedobór wiązany jest ze zwiększonym ryzykiem wad cewy nerwowej i zaburzeń rozwojowych u płodu. Cholina stanowi źródło grup metylowych, wspiera tworzenie struktur układu nerwowego i może wpływać na funkcje poznawcze w późniejszych latach życia dziecka ².

O jakie jeszcze składniki powinna zadbać przyszła mama?

Zgodnie ze stanowiskiem ekspertów PTGiP duże znaczenie dla kobiet w ciąży ma utrzymanie optymalnego poziomu pięciu składników odżywczych, które mają udowodniony wpływ na przebieg ciąży i rozwój płodu – kwasu dokozaheksaenowego (DHA), żelaza, jodu, witaminy D oraz kwasu foliowego ³.

Kwas dokozaheksaenowy (DHA)

DHA to wielonienasycony kwas tłuszczowy z grupy omega-3, który jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju ośrodkowego układu nerwowego i wzroku.

Zapotrzebowanie płodu na DHA jest większe przez cały okres ciąży, ale znacząco wzrasta w III trymestrze. Zalecana porcja to minimum 200 mg/dobę. Szczególnie ważne jest dostosowanie odpowiedniej porcji u kobiet spożywających małe ilości ryb lub obciążonych ryzykiem przedwczesnego porodu 3.

Żelazo (Fe)

Równowaga żelazowa w organizmie jest wypadkową podaży i utraty tego pierwiastka. U dorosłych całkowita ilość żelaza wynosi około 4-5 g, z czego 75% znajduje się w hemoglobinie (Hb). W ciąży dzienne zapotrzebowanie znacznie wzrasta, zwłaszcza w III trymestrze (o około 7,5 mg/dobę), ze względu na rosnący płód i zwiększenie objętości mięśnia macicy.

Dodatkowa suplementacja jest zalecana w przypadku, gdy lekarz – na podstawie badań – stwierdzi taką konieczność ³.

Jod

Przyszłe mamy powinny spożywać także więcej jodu. Wynika to z jednoczesnej zwiększonej utraty oraz wzrostu zapotrzebowania na ten pierwiastek.

Jod jest niezbędny do syntezy hormonów tarczycy. Z uwagi na fakt, że Europa, w tym Polska, pozostaje regionem z niedoborem jodu, rekomenduje się suplementację u wszystkich zdrowych ciężarnych 150–200 μg tego pierwiastka na dobę ³.

Witamina D

Witamina D to grupa rozpuszczalnych w tłuszczach związków, niezbędna do regulacji stężenia wapnia i fosforu oraz potrzebna do utrzymania prawidłowej gęstości mineralnej kości.

W okresie ciąży i laktacji dla kobiet bez obciążeń i z prawidłową masą ciała rekomendowana porcja wynosi 1500–2000 IU/dobę. Natomiast u matek z BMI ponad normę ilość ta może wzrosnąć do 4000 IU/dobę ³.

Kwas foliowy (foliany)

Suplementacja kwasu foliowego jest rekomendowana zarówno w okresie przedkoncepcyjnym, jak i w ciąży. Foliany pomagają zapobiegać wadom cewy nerwowej u płodu, a także wspierają prawidłowe procesy metylacyjne, w których uczestniczą również cholina oraz witaminy B6 i B12.

Zaleca się, aby kobiety planujące ciążę przyjmowały 400 µg dziennie kwasu foliowego lub połączenie 400 µg kwasu foliowego z 400 µg aktywnego folianu (5‑MTHF). W I trymestrze ciąży porcja ta powinna wynosić 400–800 µg 5‑MTHF dziennie, natomiast w kolejnych miesiącach ciąży i w okresie karmienia rekomendowane jest przyjmowanie 600–800 µg na dobę ².

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy warto przyjmować witaminę B6 i B12 w okresie prekoncepcyjnym?

Tak, warto przyjmować witaminy B6 i B12 w okresie prekoncepcyjnym, jeśli ich podaż z dietą nie jest wystarczająca. Uczestniczą one w metabolizmie homocysteiny i w procesach metylacyjnych, które są niezbędne dla prawidłowego rozwoju komórek i tkanek płodu. Ostateczną decyzję zawsze należy podjąć po konsultacji z lekarzem ginekologiem ^2.

2. Czy istnieją suplementy diety dla kobiet w ciąży, zawierające witaminę B6 i B12?

Tak, w aptekach dostępne są suplementy diety dla kobiet w ciąży, które zawierają witaminy B6 i B12 w aktywnych formach, a także pozostałe składniki rekomendowane przez ekspertów, takie jak kwas foliowy, witamina D, jod czy DHA. Preparaty te dostępne są bez recepty, a porcje poszczególnych składników zazwyczaj są dostosowane do konkretnych etapów: okresu planowania ciąży i następnie I, II i III trymestru ^{4, 5}.

3. Czy witamina B6 pomaga na nudności i wymioty w ciąży?

W przypadku porannych nudności i wymiotów w ciąży stosowanie witaminy B6 (pirydoksyny), zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z doksylaminą, jest uznawane za bezpieczne i skuteczne, stanowiąc zalecaną terapię pierwszego wyboru ⁶.

Źródła

1.  

Jarosz, Mirosław, et al. Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie. Vol. 83, Warszawa, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny, 2020, https://www.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2020/12/Normy_zywienia_2020web-1.pdf

• Mrozikiewicz, A. S., Opoń, D. B., Drews, K., Kaczmarek, P., Wielgoś, M., & Sieroszewski, P. (2024) Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji aktywnych folianów, choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu
• Zimmer M, Sieroszewski P, Oszukowski P, Huras H, Fuchs T, Pawłosek A.: Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych. Gin. Perinat. Prakt. 2020; 5(4): 170-181.
• Witryna internetowa: https://pueria.pl/uno/ (dostęp: 21.11.2025)
• Witryna internetowa https://pueria.pl/duo/ (dostęp: 21.11.2025)
•  Sieroszewski, P., Huras, H., Wielgoś, M., Kwiatkowski, S., Zimmer, M., & Seremak-Mrozikiewicz, A. (2022). Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie stosowania produktu leczniczego Xonvea® do leczenia nudności i wymiotów u kobiet w ciąży. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 7(2), 99-103.