Rola taty w czasie ciąży – jak wspierać przyszłą mamę?

Oczekiwanie na dziecko to magiczny czas dla rodziców. To jednak również okres wielu wątpliwości, lęków i zmian, zwłaszcza dla przyszłych mam. Przygotowanie do macierzyństwa nie jest łatwym zadaniem, dlatego wsparcie i obecność partnera w tym okresie są niezwykle ważne. Zobacz, dlaczego przyszły tata odgrywa tak ważną rolę w tej podróży, od momentu poczęcia do okresu poporodowego.

Czego dowiesz się z tego artykułu?

• Jaką rolę pełni ojciec w czasie ciąży i dlaczego jego zaangażowanie jest ważne.
• W jaki sposób przyszły tata może wspierać partnerkę na co dzień.
• Jak budować więź z dzieckiem jeszcze przed jego narodzinami.
• Na czym polega rola ojca podczas porodu rodzinnego.
• Jak wspólne przygotowanie do rodzicielstwa pomaga wejść w nowe role.

Mężczyźni coraz częściej odczuwają potrzebę zaangażowania się w cały proces ciążowy. Mają też wyjątkowe umiejętności organizacji oraz swoją ważną „rolę” we wspieraniu kobiet w tym okresie. Krok po kroku ojcostwo zaczyna się jeszcze przed narodzinami. Im bardziej mężczyzna angażuje się w ciążę, tym łatwiej buduje mocną relację z partnerką oraz z dzieckiem, które ma pojawić się na świecie.

Jaka jest rola ojca w ciąży?

Rola mężczyzny w czasie ciąży polega przede wszystkim na wspieraniu partnerki, budowaniu więzi z dzieckiem jeszcze przed narodzinami oraz przygotowywaniu się do świadomego ojcostwa. Choć to kobieta nosi maluszka pod sercem, obecność i zaangażowanie ojca mają realny wpływ na atmosferę w rodzinie oraz samopoczucie przyszłej mamy¹.

W rzeczywistości przyszły ojciec uczestniczy w tworzeniu bezpiecznej przystani dla rozwijającego się dziecka. Badania pokazują, że relacja między partnerami wpływa nawet na więź, jaką matka buduje z dzieckiem w okresie prenatalnym. Brak zainteresowania lub wsparcia ze strony przyszłego taty może osłabiać to przywiązanie. Natomiast troska i zaangażowanie sprzyjają jego rozwojowi².

Rola ojca w czasie ciąży nie sprowadza się również wyłącznie do obowiązków finansowych lub organizacyjnych. Istotne są też inne aspekty, w tym odpowiedzialność za wychowanie dziecka i aktywne uczestnictwo w życiu rodziny³. Coraz częściej podkreśla się znaczenie świadomego ojcostwa, które zaczyna się jeszcze przed narodzinami i pozwala mężczyźnie rozwijać własną tożsamość rodzicielską⁴.

Jak ojcowie mogą pomóc w czasie ciąży?

Ojcowie mogą pomóc w czasie ciąży przede wszystkim poprzez codzienne wsparcie emocjonalne przyszłej mamy, praktyczną pomoc w codziennych obowiązkach oraz aktywne uczestnictwo w oczekiwaniu na narodziny dziecka. To właśnie zaangażowanie partnera jest jednym z czynników, które wpływają na komfort kobiety i jej poczucie bezpieczeństwa².

Przyszły tata powinien zacząć od działań, które realnie odciążają przyszłą mamę na co dzień. Mogą to być:²

• pomoc w obowiązkach domowych;
• towarzyszenie podczas wizyt lekarskich i badań;
• wsparcie w kompletowaniu wyprawki;
• przejęcie części codziennych obowiązków, gdy ciąża wymaga większego odpoczynku;
• okazywanie zainteresowania samopoczuciem partnerki;
• pomoc przy czynnościach higienicznych i pielęgnacyjnych.

Ważne są także budowanie więzi z dzieckiem oraz wsparcie emocjonalne przyszłej mamy. Mogą to być rozmowy, głaskanie brzucha, wspólne słuchanie muzyki lub uczestnictwo w badaniach prenatalnych^1,5.

Ponadto okazywanie czułości oraz wspólne planowanie przyszłości pomagają kobiecie lepiej radzić sobie ze stresem przedporodowym^1,2. Badania wskazują, że kobiety, które otrzymują od partnerów konkretne wsparcie i pomoc, są lepiej przygotowane do podjęcia roli macierzyńskiej oraz spokojniej patrzą na wyzwania związane z opieką nad dzieckiem⁵.

Jaka jest rola ojca na sali porodowej?

Coraz więcej par chce wspólnie przeżywać moment narodzin dziecka, traktując go jako ważny etap budowania rodziny i wzmacniania relacji⁶. Okazuje się, że ojcowie uczestniczący w porodzie czują się potrzebni i mają do wykonania konkretne zadania, a obecność w tym ważnym wydarzeniu najczęściej wspominają bardzo pozytywnie⁷.

Rola ojca na sali porodowej nie ogranicza się do samej obecności. W praktyce partner:^6,7

• wspiera przyszłą mamę emocjonalnie podczas skurczów i kolejnych etapów porodu;
• pomaga w zachowaniu spokoju;
• daje poczucie bezpieczeństwa;
• dba o dobrą współpracę partnerki z personelem medycznym (motywuje kobietę do realizowania zaleceń położnej i lekarza);
• aktywnie uczestniczy w narodzinach dziecka.

Wspólny poród może pozytywnie wpływać na więź między partnerami, szczególnie gdy decyzja o obecności ojca została podjęta wspólnie i była świadoma⁷. Dla wielu mężczyzn jest to także moment budowania pierwszej, bardzo silnej więzi z dzieckiem⁶.

Jak partner może pomóc przy porodzie?

Partner może pomóc przy porodzie przede wszystkim poprzez aktywne wsparcie kobiety pod względem praktycznym i emocjonalnym. Najczęściej to właśnie obecność bliskiej osoby sprawia, że rodząca czuje się spokojniejsza, bardziej pewna siebie i mniej zestresowana⁶.

Przyszły tata podczas porodu może np.^6,7

• dodawać otuchy;
• pomagać opanować lęk i napięcie;
• przypominać o technikach oddechowych poznanych w szkole rodzenia;
• pomagać w zmianie pozycji;
• podawać wodę i inne potrzebne rzeczy;
• wycierać pot z czoła;
• dawać fizyczne wsparcie kobiecie podczas kąpieli, chodzenia lub ćwiczeń;
• informować personel medyczny o potrzebach rodzącej.

Najważniejszym zadaniem ojca bycie obok, reagowanie na potrzeby kobiety i aktywne wspieranie jej na różnych płaszczyznach. To właśnie takie zaangażowanie najczęściej sprawia, że ciąża i poród rodzinny są pozytywnymi doświadczeniami dla obojga rodziców^6,7.

Warto zapamiętać:

• Ojcostwo zaczyna się jeszcze przed narodzinami dziecka.
• Wsparcie partnera wpływa na samopoczucie i poczucie bezpieczeństwa przyszłej mamy.
• Zaangażowanie w ciążę pomaga budować więź z dzieckiem i partnerką.
• Obecność ojca podczas porodu może być dużym wsparciem dla rodzącej kobiety.
• Świadome uczestnictwo w opiece nad dzieckiem i rodziną zaczyna się już w okresie ciąży.

Rola taty w czasie ciąży – najczęściej zadawane pytania

Czy ojciec powinien uczestniczyć w badaniach USG dziecka?

Tak. Uczestnictwo w badaniach USG i KTG pomaga wielu mężczyznom lepiej uświadomić sobie obecność dziecka, zobaczyć jego rozwój i stopniowo budować z nim emocjonalną więź¹. Dla przyszłych ojców często jest to pierwszy moment, w którym ciąża przestaje być abstrakcyjnym pojęciem, a staje się prawdziwym doświadczeniem.

Co należy do obowiązków ojca po porodzie?

Obowiązkiem ojca po porodzie jest otoczenie partnerki i dziecka wsparciem i opieką. Istotne jest budowanie więzi z nowym członkiem rodziny oraz wspieranie jego mamy w codziennej opiece nad noworodkiem. Poza tym obowiązkiem ojca jest załatwienie formalności w urzędzie stanu cywilnego (akt urodzenia, numer PESEL dziecka).

Czy mężczyźni powinni chodzić do szkoły rodzenia?

Tak. Mężczyźni przygotowani do porodu rodzinnego odczuwają mniejszy stres niż ci, którzy pojawiają się na sali porodowej bez wcześniejszej wiedzy. Dają również lepsze wsparcie swojej partnerce. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest wspólne uczestnictwo w szkole rodzenia.