Kiedy czuć ruchy dziecka?

Wiele kobiet zastanawia się, kiedy czuć ruchy dziecka – nie tylko z powodu „urealnienia” ciąży, ale również upewnienia się, że wszystko jest w porządku. Dowiedz się, kiedy można się ich spodziewać, jakie ruchy i z jaką częstotliwością są normą. Aktywność ruchowa płodu – kiedy się zaczyna? Czy wiesz, że dziecko zaczyna utrwalać wzorce ruchowe już […]

Wiele kobiet zastanawia się, kiedy czuć ruchy dziecka – nie tylko z powodu „urealnienia” ciąży, ale również upewnienia się, że wszystko jest w porządku. Dowiedz się, kiedy można się ich spodziewać, jakie ruchy i z jaką częstotliwością są normą.

Aktywność ruchowa płodu – kiedy się zaczyna?

Czy wiesz, że dziecko zaczyna utrwalać wzorce ruchowe już od pierwszych tygodni? Zginanie głowy i/lub tułowia rozpoczyna się w okolicach 7-8.tygodnia ciąży, w okolicach 10. tygodnia ciąży pojawiają się izolowane ruchy kończyn, nieco później – izolowane ruchy głowy¹. Jednak tego rodzaju aktywność nie jest jeszcze odczuwalna przez kobiety spodziewające się dziecka – na to przyjdzie jeszcze trochę poczekać.

Kiedy czuć pierwsze ruchy dziecka?

To, kiedy czuć ruchy dziecka, jest kwestią indywidualną. Niektóre kobiety obserwują pierwszą aktywność płodu w okolicach 16. tygodnia ciąży, a inne muszą poczekać nawet do 20 tygodnia ciąży.

Zwykle pierwsze ruchy dziecka są odczuwalne w II trymestrze – między 16. a 20. tygodniem ciąży. Przyjęło się jednak uważać, że do 24. tygodnia ciąży wszystkie kobiety powinny zacząć wyczuwać aktywność ruchową dziecka².

Warto wiedzieć! Kobiety mające już za sobą co najmniej jeden poród mogą odczuwać ruchy płodu wcześniej niż pierwiastki (ciężarne, które jeszcze nie rodziły).

Od czego zależy moment odczuwania ruchów dziecka?

Za Tobą 16. tydzień ciąży, a Ty nie poczułaś nawet bardzo delikatnego muskania czy bulgotania? Musisz uzbroić się w cierpliwość, ponieważ istnieje wiele czynników wpływających na moment odczuwania ruchów. Znaczenie mają m.in.².:

• masa ciała kobiety – tkanka tłuszczowa (przy nadwadze i otyłości) może maskować ruchy płodu;
• lokalizacja łożyska – położenie łożyska na tylnej ścianie macicy sprzyja wcześniejszemu odczuwaniu ruchów; jeśli łożysko zlokalizowane jest na przedniej ścianie, wówczas ruchy mogą być wyczuwalne nieco później lub być słabsze;
• objętość płynu owodniowego – zbyt mała ilość wód płodowych (tzw. małowodzie) może przyczynić się do spowolnienia i zmniejszenia amplitudy ruchów.

Jak wyglądają ruchy dziecka?

Odczuwanie ruchów płodu uzależnione jest od tego, kiedy czuć ruchy dziecka. W początkowej fazie określa się je jako bulgotanie, muskanie, łaskotanie², dlatego łatwo je pomylić np. z pracą jelit. W miarę wzrostu dziecka ruchy są coraz intensywniejsze, a liczba samoistnych ruchów zwiększa się do ok. 32. tygodnia ciąży³ i powinna utrzymywać się na podobnym poziomie aż do porodu.

Co zmniejsza, a co zwiększa aktywność ruchową płodu?

To, kiedy czuć ruchy dziecka i z jaką intensywnością, zależy od wielu czynników. Przykładowo¹:

• spożywanie alkoholu odpowiada za czasowe osłabienie, spowolnienie i zmniejszenie liczby ruchów;
• palenie papierosów przyczynia się do czasowego osłabienia ruchów oraz zmniejszenia ich liczby;
• przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych prowadzi do osłabienia ruchów i  nieprawidłowej zmienności prędkości oraz intensywności;
• przyjmowanie benzodiazepin (leków stosowanych np. w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych) przekłada się na osłabienie ruchów oraz zmniejszenie ich liczby.

Niektóre badania obserwacyjne wykazują, że wzrost stężenia glukozy we krwi matki pobudza aktywność ruchową płodu³. Dlatego pojawiają się zalecenia dotyczące spożycia czegoś słodkiego, aby zachęcić dziecko do poruszania się.

Liczenie ruchów płodu – jakie są zalecenia?

W Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dn. 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej⁴ pojawia się lista zakresu świadczeń, w ramach którego zaleca się przeprowadzenie oceny ruchów płodu od 33. tygodnia ciąży aż do porodu.

Jak liczyć ruchy płodu?

Nie istnieje jeden – z góry określony – protokół, który zaleca się stosować w przypadku monitorowania aktywności ruchowej płodu. Najczęściej jednak zaleca się zapisywanie 10 wyraźnych ruchów w ciągu 2 godzin. Aby wynik był wiarygodny i miarodajny, warto dokonywać pomiarów o tej samej porze dnia – najlepiej wieczorem, ponieważ wtedy aktywność ruchowa płodu jest najbardziej widoczna².

Fakty i mity na temat ruchów dziecka

Wokół tego, kiedy czuć ruchy dziecka oraz jak powinny wyglądać, narosło wiele mitów. Warto więc poznać te typowe oraz fakty, dzięki czemu rozwiejesz swoje wątpliwości.

• Jeśli dziecko rusza się mniej, to niepokojący sygnał – nie jest to regułą, dlatego warto obserwować dalszą aktywność płodu.
• Zjedzenie czegoś słodkiego pobudza aktywność ruchową – zwykle tak się dzieje, ale nie jest to regułą. Jeśli dostarczysz glukozę, a nie poczujesz ruchów, nie zawsze jest to powód do paniki.
• Wieczór jest porą dnia, kiedy czuć ruchy dziecka intensywnie – gdy odpoczywasz, bardziej skupiasz się na sygnałach i koncentrujesz się na odczuwaniu ruchów.

Pamiętaj! To, kiedy czuć ruchy dziecka, jest kwestią indywidualną , bo każda ciąża jest inna. Jednak zawsze, gdy coś Cię niepokoi, jak najszybciej zgłoś się na oddział położniczy lub skonsultuj się z lekarzem.

Najczęściej zadawane pytania

1. Kiedy czuć ruchy dziecka w drugiej ciąży?

Większość kobiet zaczyna odczuwać ruchy dziecka w drugiej ciąży nieco wcześniej, tj. ok. 16. tygodnia ciąży. Ma to przede wszystkim związek z większą świadomością tego, jak wyglądają ruchy płodu. Łatwiej jest je po prostu rozpoznać i odróżnić od pracy jelit.

2. Co wpływa na aktywność ruchową płodu?

Istnieje wiele czynników, które wpływają na aktywność płodu. Przewlekły stres mamy może zwiększyć intensywność ruchów, które będą nieuporządkowane, a następnie zmniejszyć ich odczuwanie. Natomiast dostarczenie dawki glukozy może pobudzić aktywność dziecka.

3. Kiedy ruchy dziecka powinny niepokoić?

Jeśli do tej pory odczuwałaś ruchy płodu z taką samą intensywnością, a po 32. tygodniu ciąży i blisko terminu porodu są one gwałtowne, udaj się na oddział położniczy. Każda zmiana odczuwania aktywności ruchowej dziecka powinna być skonsultowana ze specjalistą. Nie musi to być nic niepokojącego, ale warto sprawdzić.

Źródła

1. Einspieler C, Prayer D, Marschik PB. Fetal movements: the origin of human behaviour. Dev Med Child Neurol 2021;63(10):1142-8

2. Świerszcz Ł., Leszczyńska-Gorzelak B.; Ruchy płodu –czy mają znaczenie?; Ginekologia po dyplomie 2023/06

3. Reduced fetal movements. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists Green-top Guideline No. 57, February 2011

4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej; Dz.U. 2018 poz. 1756: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001756 (dostęp: 2.10.2025)