--- title: "Jod w ciąży i jego znaczenie dla mam – dlaczego warto go dostarczać?" canonical: "https://pueria.pl/artykuly/jod-w-ciazy-i-jego-znaczenie-dla-mam-dlaczego-warto-go-dostarczac" type: "singular" modified: "2026-08-24T10:18:55+00:00" published: "2026-01-12T10:58:52+00:00" words: 870 --- # Jod w ciąży i jego znaczenie dla mam – dlaczego warto go dostarczać? Jod to pierwiastek, który odpowiada m.in. za prawidłową pracę tarczycy, a jego niewystarczająca podaż może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia. Przyszła mama powinna codziennie dostarczać go organizmowi wraz z dietą, a w razie potrzeby – skonsultować z lekarzem dodatkową suplementację. **Jod to pierwiastek, który odpowiada m.in. za prawidłową pracę tarczycy, a jego niewystarczająca podaż może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia. Przyszła mama powinna codziennie dostarczać go organizmowi wraz z dietą, a w razie potrzeby – skonsultować z lekarzem dodatkową suplementację.** ## Jod – co to za pierwiastek? Jod to mikroelement niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Choć na co dzień potrzebowanie na ten pierwiastek jest niewielkie, wielka jest jego rola. Większość jodu magazynowana jest w tarczycy, która wykorzystuje go do produkcji hormonów: tyroksyny (T4), trójjodotyroniny (T3), odpowiedzialnych m.in. za produkcję ciepła1. ### Właściwości jodu Jod wspiera prawidłową pracę układu nerwowego, pomaga utrzymać właściwą temperaturę ciała i bierze udział w metabolizmie białek, tłuszczów oraz węglowodanów. Wykazuje również właściwości antyoksydacyjne – neutralizuje wolne rodniki, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym i procesami zapalnymi1. ## Dlaczego kobieta w ciąży potrzebuje więcej jodu? W okresie ciąży organizm kobiety potrzebuje znacznie więcej jodu niż zwykle. Wynika to z kilku przyczyn2: - zwiększa się produkcja hormonów tarczycy (nawet o około 50%!), które są niezbędne zarówno dla prawidłowego funkcjonowania matki, jak i dla rozwoju płodu; - część jodu jest transportowana do płodu, by wesprzeć produkcję hormonów tarczycowych u dziecka; - wzrasta wydalanie jodu wraz z moczem. Już od pierwszych tygodni ciąży rozwój mózgu i układu nerwowego płodu zależy od hormonów tarczycy produkowanych przez organizm matki. Zbyt mała podaż jodu może prowadzić do obniżenia poziomu tyroksyny i negatywnie wpływać na dalszy przebieg ciąży2,3. ## Suplementacja jodu w ciąży – ile go potrzeba? Zalecane dzienne spożycie jodu w czasie ciąży wynosi około 220 µg, a w okresie laktacji nawet 290 µg. Ponieważ dieta, nawet wzbogacona w sól jodowaną, rzadko pokrywa to zapotrzebowanie, Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP) rekomenduje suplementację tego pierwiastka u wszystkich zdrowych kobiet w trakcie ciąży w ilości 150-200 µg jodu dziennie3. Badania pokazują, że regularne przyjmowanie jodu w ciąży zmniejsza ryzyko zaburzeń rozwoju układu nerwowego dziecka i wspiera jego prawidłowy rozwój psychiczny. U kobiet, które rozpoczęły suplementację już przed ciążą, tarczyca lepiej radzi sobie ze zwiększonym zapotrzebowaniem na hormony w pierwszym trymestrze2,3. Sprawdź także: [Cholina – co to jest i dlaczego jest ważna w ciąży?](https://pueria.pl/artykuly/cholina-co-to-jest-i-dlaczego-jest-wazna-w-ciazy/) ## Jakie są naturalne źródła jodu? Jod jest pierwiastkiem, którego organizm nie potrafi magazynować, dlatego musi być regularnie dostarczany z pożywieniem. Niewielkie ilości mogą być też wchłaniane przez skórę i drogi oddechowe, jednak to dieta pozostaje głównym źródłem tego mikroelementu. ### Ryby i owoce morza Najwięcej jodu znajduje się w produktach pochodzenia morskiego – rybach, owocach morza i algach. Szczególnie bogatym źródłem są dorsz i mintaj, a także makrela, sardynki czy tuńczyk. To właśnie ryby morskie stanowią podstawowy element profilaktyki niedoboru jodu w diecie1. ### Nabiał i produkty mleczne Drugą ważną grupą są produkty mleczne – mleko, jogurty i sery. Zawartość jodu w tych produktach zależy od tego, czy pasze dla zwierząt są wzbogacane tym pierwiastkiem1. ### Sól kuchenna Ważnym elementem profilaktyki niedoboru jodu jest również stosowanie sól jodowana, która w Polsce stanowi podstawowe źródło tego mikroelementu dla większości populacji1. ### Inne produkty W mniejszych ilościach jod występuje w jajach, orzechach, warzywach i produktach zbożowych, jednak jego stężenie w roślinach zależy głównie od zawartości jodu w glebie1. Czytaj również [„Czy na pewno dostarczasz swojemu dziecku wszystkie niezbędne składniki z dietą?”](https://pueria.pl/artykuly/czy-na-pewno-dostarczasz-swojemu-dziecku-wszystkie-niezbedne-skladniki-z-dieta)**** ## Co wpływa na przyswajanie jodu? Jod zawarty w żywności jest na ogół bardzo dobrze przyswajany przez organizm – nawet w 90%. Istnieją jednak substancje, które mogą utrudniać jego wchłanianie z przewodu pokarmowego. Należą do nich przede wszystkim1: - związki wolotwórcze (goitrogeny), m.in. glukozynolany, występujące naturalnie w warzywach z rodziny kapustnych, np. w brokułach, kalafiorze, brukselce czy jarmużu; - glikozydy, - siarkocyjanki, - niektóre minerały (np. wapń, magnez i żelazo). ## Jaki suplement diety z jodem powinna wybrać przyszła mama? Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP), przyszła mama powinna świadomie podchodzić do suplementacji. Najważniejsze, aby wybrany preparat zawierał pięć składników, na które zapotrzebowanie w ciąży szczególnie wzrasta4: - kwas foliowy (niezbędny do prawidłowego rozwoju cewy nerwowej płodu) – zalecana ilość to 400–800 µg dziennie, w zależności od etapu ciąży; - jod (konieczny do wytwarzania hormonów tarczycy) – w ilości 150–200 µg dziennie, - [witamina D](https://pueria.pl/artykuly/witamina-d3-w-ciazy-jak-zadbac-o-wlasciwa-suplementacje-i-diete) (wspiera mineralizację kości, układ odpornościowy i gospodarkę wapniowo-fosforową) – rekomendowana porcja zwykle wynosi 1500–2000 IU, ale powinna zostać ustalona indywidualnie; - DHA (wpływa na prawidłową pracę mózgu i narządu wzroku) – zalecane minimum wynosi 200 mg dziennie, a przy niskim spożyciu ryb morskich nawet do 600 mg; - [żelazo](https://pueria.pl/artykuly/suplementacja-zelaza-w-ciazy-nowe-zalecenia-ptgip) – tylko w przypadku, gdy lekarz stwierdzi, że w organizmie przyszłej mamy jest go za mało. Nie są wskazane preparaty wielowitaminowe, ponieważ to zrównoważona dieta jest głównym źródłem większości składników odżywczych. Nieuzasadnione łączenie wielu substancji w jednym suplemencie może prowadzić do ich nadmiaru4. Przeczytaj także: [Witaminy i minerały w ciąży – które są szczególnie ważne dla zdrowia matki i dziecka?](https://pueria.pl/artykuly/witaminy-w-ciazy-jakie-sa-kluczowe-dla-zdrowia-matki-i-dziecka-pueria/) ## Najczęściej zadawane pytania ### 1. Czy spożywanie soli jodowanej do profilaktyki jodowej jest bezpieczne? Sól jodowana jest uważana za bezpieczny i zdrowy sposób zapobiegania niedostatecznej podaży jodu, pod warunkiem stosowania jej w umiarkowanych ilościach. W Polsce, ponieważ naturalne spożycie jodu w diecie bywa niewystarczające, wprowadzono obowiązkowe jodowanie soli kuchennej1,2. ### 2. Jakie mogą być konsekwencje zbyt małej ilości jodu w organizmie? Zbyt mała ilość jodu w organizmie może prowadzić do powiększenia tarczycy (widoczne wole na przedniej części szyi) i zaburzeń jej funkcjonowania, a także wpływać na zdolność uczenia się, zapamiętywania i kojarzenia informacji. U kobiet w ciąży brak odpowiedniej ilości jodu może negatywnie wpływać na przebieg ciąży i rozwój płodu1. ## Taxonomies ## Category [Suplementacja w ciąży](https://pueria.pl/artykuly/kategoria/suplementacja-w-ciazy) ## Additional content ## Article image [cheerful pregnant woman holding glass jar and eating yogurt while sitting on bed.](https://pueria.pl/wp-content/uploads/2026/01/AdobeStock_472853504-scaled-1.jpeg) cheerful pregnant woman holding glass jar and eating yogurt while sitting on bed,stock image ## Przypisy ### Footnotes sectiontitle Przypisy ### Footnotes points ##### Footnotes point Przygoda B., Jod - jego rola, źródła pokarmowe, nadmiar i niedobór, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/74618,jod-jego-rola-zrodla-pokarmowe-nadmiar-i-niedobor [Dostęp online: 05.11.2025] ##### Footnotes point Bacz A., Wnęk D., Zapotrzebowanie na jod w okresie ciąży, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/74618,jod-jego-rola-zrodla-pokarmowe-nadmiar-i-niedobor [Dostęp online: 05.11.2025] ##### Footnotes point Zimmer M, Sieroszewski P, Oszukowski P, Huras H, Fuchs T, Pawłosek A. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych. 2020, s. 170-181 ##### Footnotes point Wiesner, A., Paśko, P. (2021). Stosowanie suplementów u kobiet ciężarnych w świetle najnowszych rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników.